Ci, którzy zaglądają tu od dłuższego czasu, wiedzą doskonale, że moje serce należy przede wszystkim do gór. To właśnie z nimi związana jest duża część moich wypraw, pomysłów i historii, które później trafiają na tę stronę. Góry są też źródłem wielu kamieni i minerałów, które inspirują mnie przy tworzeniu biżuterii.

Jest jednak w tym wszystkim pewien mały paradoks. Choć ciągnie mnie w góry przy każdej możliwej okazji, na co dzień mieszkam zupełnie gdzie indziej – nad morzem, całkiem blisko plaży.

Góry w sercu, Bałtyk na co dzień

Bałtyk jest częścią mojej codzienności, nawet jeśli na tej stronie zdecydowanie częściej pokazuję Wam górskie szlaki niż nadmorski piasek. To właśnie na plaży często trenuję, biegam i przygotowuję się do kolejnych wyjazdów. Kiedy nie mogę ruszyć w góry, trzeba sobie jakoś radzić, a bieganie po piachu potrafi dać nogom całkiem nieźle w kość.

Oczywiście widoku ze szczytu nic mi nie zastąpi, ale morze też ma swój charakter. Po latach mieszkania tutaj chyba trochę niesprawiedliwie traktowałem je głównie jako miejsce treningów i spacerów.

Od pewnego czasu docierały do mnie pytania o bursztyn i o to, czy pojawi się kiedyś w mojej biżuterii. Początkowo nie przywiązywałem do tego większej uwagi. Klejbor na Kresach Świata od zawsze kojarzył mi się bardziej z górami, wyprawami, minerałami i kamieniami przywożonymi z różnych miejsc.

W końcu jednak dotarło do mnie, że jednego z najciekawszych materiałów wcale nie muszę szukać setki czy tysiące kilometrów od domu. Morze czasami wyrzuca go praktycznie pod moje nogi.

Bursztyny znalezione razem z córką

Ostatnio wybrałem się na plażę razem z córką i trochę tych bursztynów udało nam się znaleźć. Chodziliśmy wzdłuż brzegu, zaglądając pomiędzy patyczki, wodorosty i wszystko to, co po swojej nocnej robocie zostawiło morze.

Kto kiedykolwiek szukał bursztynu, ten wie, że jest w tym coś wciągającego. Niby człowiek tylko spaceruje po plaży, ale po chwili zaczyna dokładnie oglądać każdy podejrzanie błyszczący kawałek. Znalezienie nawet niewielkiej bursztynowej drobinki potrafi wtedy sprawić zaskakująco dużo radości.

I chyba właśnie podczas jednego z takich spacerów pomyślałem, że skoro pytaliście o bursztyny, warto rzeczywiście coś z nimi zrobić. Tym bardziej że Bałtyk mam właściwie na wyciągnięcie ręki.

Bursztyn jest oczywiście zupełnie inny od minerałów, z którymi najczęściej pracuję. Ma jednak za sobą historię równie ciekawą jak niejeden kamień przywieziony z gór.

Bo bursztyn tak naprawdę nie jest kamieniem

Choć często wrzucamy go do jednego worka z kamieniami ozdobnymi, bursztyn jest czymś zupełnie innym. Bursztyn bałtycki, nazywany sukcynitem, to kopalna żywica drzew. Jego historia rozpoczęła się dziesiątki milionów lat temu.

Żywica wypływająca z dawnych drzew trafiała do ziemi i osadów. Przez ogromny okres zachodziły w niej procesy, dzięki którym dziś możemy trzymać w dłoni kawałek świata sprzed milionów lat.

To chyba jedna z rzeczy, które najbardziej mnie w bursztynie przekonują. Lubię materiały, które nie są idealne i powtarzalne, tylko mają swój własny charakter. Jeden kawałek bursztynu jest niemal przezroczysty i ma kolor jasnego miodu, inny jest mleczny, a jeszcze inny ciemniejszy lub pełen drobnych struktur.

Czasami w bursztynie zachowały się również fragmenty roślin czy niewielkie organizmy uwięzione w żywicy miliony lat temu. Trudno chyba o lepszy dowód na to, że natura potrafi tworzyć rzeczy, których później nie ma sensu przesadnie poprawiać.

Pod tym względem bursztyn jest mi właściwie bardzo bliski, bo podobnie patrzę na kamienie i minerały. Nie interesuje mnie idealna powtarzalność. Wolę, kiedy materiał ma swoją strukturę, ślad pochodzenia i coś, co sprawia, że drugiego identycznego egzemplarza po prostu nie będzie.

Gdzie właściwie szukać bursztynu?

Jeżeli przy okazji pobytu nad Bałtykiem sami będziecie chcieli spróbować swoich sił, nie szukajcie bursztynu na idealnie czystym i równym piasku. Znacznie ciekawsze są miejsca, w których morze wyrzuciło wodorosty, drobne kawałki drewna, muszelki i inne lekkie pozostałości.

Właśnie pomiędzy nimi może ukrywać się bursztyn. Czasami więc najmniej atrakcyjny fragment plaży okazuje się dla poszukiwacza najbardziej interesujący.

Najlepsze warunki pojawiają się zwykle po sztormach i silniejszym wietrze. Morze wzrusza wtedy dno i wyrzuca na brzeg to, co wcześniej znajdowało się pod wodą.

Nie istnieje jednak żaden pewny przepis na pełne kieszenie bursztynu. Jednego dnia można chodzić godzinę i nie znaleźć prawie nic, a innym razem wystarczy kilka minut w odpowiednim miejscu. W tym chyba zresztą tkwi cała przyjemność. Gdyby bursztyny leżały wszędzie jak zwykłe kamyki, prawdopodobnie nikt nie cieszyłby się tak bardzo z ich znalezienia.

Dobrymi miejscami do poszukiwań są plaże Zatoki Gdańskiej i Mierzei Wiślanej. Warto próbować między innymi w okolicach Wyspy Sobieszewskiej, Jantaru, Stegny czy Krynicy Morskiej.

Bursztynu szuka się oczywiście również na innych odcinkach polskiego wybrzeża, chociażby w okolicach Łeby i Ustki. Warto przede wszystkim obserwować morze i to, co zostawia na brzegu, zamiast przywiązywać się do jednego konkretnego miejsca.

68 kilogramów bursztynu? To już trzeba mieć solidny łańcuszek

Skoro zacząłem trochę więcej czytać o bursztynie, trafiłem też na ciekawostkę dotyczącą największej znanej bryły. Waży ona aż 68,2 kilograma i znajduje się obecnie w Muzeum Bursztynu w Gdańsku.

Co ciekawe, nie jest to bursztyn bałtycki. Ten olbrzym pochodzi z Sumatry w Indonezji, gdzie został znaleziony w pokładach węgla brunatnego.

Przyznam, że kiedy człowiek cieszy się na plaży z bursztynu wielkości paznokcia, informacja o ponad sześćdziesięciokilogramowej bryle trochę zmienia perspektywę. Z drugiej strony chyba nie chciałbym zastanawiać się, co z takim kawałkiem zrobić w pracowni. Na pierścionek raczej za duży, a i na zawieszkę trzeba byłoby znaleźć wyjątkowo wytrzymałego właściciela.

No dobrze, ale co z tego wszystkiego wynikło?

Ano właśnie to, że postanowiłem posłuchać Waszych pytań i zrobić trochę biżuterii z bursztynem. Nie zamierzam oczywiście nagle zamieniać gór na morze i udawać, że od dziś będę chodził wyłącznie po plaży z sitkiem w ręku.

Góry nadal pozostają dla mnie najważniejsze i nic się pod tym względem nie zmieniło.

Pomyślałem jednak, że skoro mieszkam nad Bałtykiem, często jestem na plaży i od czasu do czasu sam znajduję tam bursztyn, byłoby trochę dziwne zupełnie go ignorować. Tym bardziej że bursztyn daje ogromne możliwości, a każdy jego kawałek jest trochę inny. Właśnie takie naturalne, niepowtarzalne materiały najbardziej lubię brać do ręki w pracowni.

Dlatego trochę bursztynu pojawi się również w Klejbor na Kresach Świata. Zobaczymy, co z tego wyniknie i jak przyjmiecie pierwsze rzeczy. Ja na pewno chcę podejść do niego po swojemu. Bez robienia idealnie jednakowych ozdób, za to z wykorzystaniem tego, co w konkretnym kawałku zostawiła natura.

A kiedy następnym razem będę biegał po plaży, pewnie znów zamiast patrzeć przed siebie będę zerkał pod nogi. Kto wie, może gdzieś pomiędzy patykami i wodorostami będzie leżał kawałek bursztynu, który za jakiś czas trafi do jednego z Was.

Nie martwcie się jednak – góry nadal są dla mnie najważniejsze.

Po prostu czasami okazuje się, że żeby znaleźć coś ciekawego, wcale nie trzeba jechać daleko. Czasem wystarczy wyjść z domu i pójść na plażę.

Artykuł Z gór nad Bałtyk, czyli skąd u mnie pomysł na bursztyn pochodzi z serwisu Biżuteria Górska, Wyprawy i Rękodzieło | Klejbor na Kresach Świata.

Sri Lanka. Już samo wspomnienie tego kraju budzi we mnie ciepłe emocje. To jedna z tych podróży, które zostają w człowieku na zawsze – nie tylko na zdjęciach, ale gdzieś głęboko pod skórą.

W czasach, gdy pracowałem jako barman, wygrywałem konkursy, a życie kręciło się wokół niekończących się imprez, znalazłem też przestrzeń na naukę i rozwój w świecie miksologii. Nie zawsze byłem „człowiekiem gór” – to przyszło później
Przez wiele miesięcy przygotowywałem się do konkursu, który w 2007 roku trwał aż 14 godzin. Było to jedno z najważniejszych doświadczeń w mojej karierze barmańskiej, o którym więcej opisałem we wpisie:
Mistrzostwa barmańskie, które zmieniły moje życie .

Był to czas intensywnej pracy, odkrywania nowych smaków i eksperymentów z herbatą: łączenia lodów z gorącymi naparami czy dobierania klasycznych herbat do grillowanych potraw, tak aby stworzyć idealną harmonię smaków.

Wspominam to wszystko z ogromnym sentymentem.
Ale to jeszcze nie o tym jest ta historia.

Nagroda życia – podróż na Cejlon

Główną nagrodą w konkursie był wyjazd na Cejlon, czyli dzisiejszą Sri Lankę. Trafiliśmy tam w czasie, gdy kończyły się działania wojny domowej. Jej ślady wciąż były widoczne na ulicach – posterunki wojskowe, kontrole i napięcie unoszące się w powietrzu.

Kraj przywitał nas gorącem i ogromną wilgotnością. Od pierwszych chwil czuliśmy, że znaleźliśmy się w wyjątkowym zakątku świata. Ludzie byli niezwykle mili, serdeczni i uprzejmi – ich uśmiechy potrafiły rozładować każde napięcie.

Nasza wizyta obejmowała spotkanie w fabryce herbaty Dilmah oraz rozmowę z jej właścicielem. Mogliśmy zobaczyć cały proces produkcji herbaty: od zerwania liścia, przez suszenie i fermentację, aż po gotowy produkt. To było fascynujące doświadczenie – zobaczyć, ile pracy, wiedzy i szacunku do natury kryje się w jednej filiżance herbaty.

Wśród pól herbacianych

Pojechaliśmy jeepem do hotelu, gdzie przywitała nas chłodna woda i świeże, soczyste owoce. Następnego dnia ruszyliśmy na pola herbaciane. Mogliśmy sami zebrać liście, które później – na zakończenie wizyty – otrzymaliśmy jako własną herbatę.

Niby drobiazg, a jednak gest o ogromnym ładunku emocjonalnym. W końcu sam zebrałem herbatę, którą potem piłem.

Co ciekawe, liście herbaty zbierają wyłącznie kobiety. Zrywają tylko trzy najmłodsze listki z gałązki – to one gwarantują najwyższą jakość. Pracują w pełnym słońcu, w wilgoci, a mimo to na ich twarzach nie brakuje uśmiechu. Mężczyźni zajmują się transportem liści do fabryk, gdzie następuje segregacja, fermentacja i suszenie.

Pola herbaciane wyglądają bajecznie – intensywna zieleń kontrastuje z błękitem nieba, a zapach herbaty miesza się z wilgotnym powietrzem. Ma się wrażenie, że wszystko wokół dosłownie się gotuje.

Po powrocie do hotelu klimatyzacja poszła na maksimum – dla nas był to ekstremalnie ciężki dzień. Kiedy kelner zapukał do pokoju z gorącą herbatą i otworzył drzwi, cofnął się zaskoczony. Dla niego było tam jak w chłodni. Zostawił napar, spojrzał zdziwiony i wyszedł.

I właśnie wtedy zrozumieliśmy coś bardzo ciekawego – w tych gorących klimatach pije się głównie gorącą herbatę, a nie zimne napoje, jak mogłoby się wydawać.

Safari i spotkanie z dziką naturą

Kolejnego dnia wyruszyliśmy na safari. Przejeżdżaliśmy przez malownicze wioski i dzikie tereny. Widzieliśmy jeepa National Geographic, ale to nasz niezmordowany kierowca wjechał tam, gdzie trawy były wyższe niż samochód.

Udało się – natrafiliśmy na stado dzikich słoni azjatyckich, które mają charakterystycznie mniejsze uszy. Jeden z samców wyraźnie miał dość naszej obecności. Ruszył w naszym kierunku z ogromnym impetem. Musieliśmy błyskawicznie wycofywać się na wstecznym i uciekać z buszu.

Ogromne, potężne, a jednocześnie niezwykle piękne zwierzęta – widok, którego się nie zapomina.

Później odwiedziliśmy miejsce, gdzie mogłem przejść przez rzekę… na słoniu. Nazywała się Monica. Była ogromna, a jednocześnie niezwykle delikatna. Jej skóra była miękka, a ruchy spokojne. To jedno z tych doświadczeń, których nie da się porównać z niczym innym.

Obiad jedliśmy w restauracji z widokiem na rzekę, w której kąpały się stada słoni – również z młodymi. Absolutna magia.

Góry, mgła i „koniec świata”

Podróżowaliśmy dalej, mijając kolejne pola herbaciane, wojskowe kontrole i wąskie drogi, gdzie kierowcy bez strachu mijali się na milimetry, ocierając samochodami o skały i siebie nawzajem. Wojsko było wszędzie – nawet podczas krótkich postojów kontrolowano tubylców.

Dotarliśmy do lobby, gdzie przyszedł czas na obiad i odpoczynek. Następnego poranka ruszyliśmy na tzw. Mały i Duży Koniec Świata. Droga była mokra, śliska i błotnista. Niestety mgła zasłoniła wszystko, więc widoków nie było żadnych – ale sama przygoda była tego warta.

Później wróciliśmy do górskiego hotelu. Śniadanie z widokiem na góry… tego naprawdę nie da się opisać słowami.

Smaki Sri Lanki

Kilka słów o jedzeniu. Woda była droższa niż cola – ceny niskie, ale sam fakt bardzo ciekawy. Kuchnia lokalna jest absolutnie pyszna, ale ekstremalnie pikantna. Dlatego niemal każdego dnia, „dla równowagi żołądkowej”, otwieraliśmy kolejną butelkę mocniejszego trunku

W nocy małpy zniszczyły nam dach w domku, ale nawet to nie zepsuło atmosfery i nie przeszkodziło w miłym spędzaniu czasu.

Colombo i złoto Sri Lanki

Ostatnim etapem podróży była stolica kraju. Otrzymaliśmy informację, by mieć cały czas przy sobie dokumenty – hotel był chroniony przez wojsko. Zalecono nam również, aby nie oddalać się zbyt daleko.

Oczywiście nie do końca się posłuchaliśmy i wybraliśmy się na krótką przejażdżkę tuk-tukiem. Miasto było głośne i ruchliwe, pełne wojska i ludzi próbujących sprzedać dosłownie wszystko. Dość szybko postanowiliśmy wrócić do hotelu.

Później pojechaliśmy do siedziby Dilmah, gdzie spotkaliśmy się z właścicielami. To tam dowiedzieliśmy się, że herbata jest prawdziwym złotem Sri Lanki – fundamentem gospodarki i narodową dumą. Odebraliśmy nasze gotowe herbaty i ruszyliśmy w drogę powrotną, pełni entuzjazmu i nowych doświadczeń.

Japonia – inny świat, ta sama herbata

Choć Sri Lanka jest dla mnie synonimem herbaty, nie sposób nie wspomnieć o Japonii. To zupełnie inny świat, inna estetyka i filozofia, ale ten sam szacunek do liścia. Japończycy traktują herbatę niemal jak rytuał – spokojny, uważny i pełen symboliki.

Ceremonia parzenia herbaty to tam sztuka, a nie codzienna czynność. Jeśli ciekawi Cię, jak wygląda herbata w japońskim wydaniu, opisałem to szerzej we wpisie:
Japonia – kraj ciszy, rytuałów i herbaty .

Dwa kraje, dwie kultury, a jeden wspólny mianownik – herbata jako coś znacznie więcej niż tylko napój.

Artykuł Sri Lanka – kraj herbaty, słoni i wspomnień, które zostają na całe życie pochodzi z serwisu Biżuteria Górska, Wyprawy i Rękodzieło | Klejbor na Kresach Świata.

Srebrne pierścionki inspirowane górami nie powstały z mody ani z kalkulacji. Powstały z drogi – z gór, błędów i sytuacji, które zostawiają ślady na człowieku.

Nie wybierałem srebra dlatego, że jest tańsze ani dlatego, że jest modne. I na pewno nie dlatego, że szukałem alternatywy dla złota. Wybrałem srebro, bo jest mi bliższe.

W górach nauczyłem się, że rzeczy idealne nie istnieją. Sprzęt się rysuje, ciało słabnie, a głowa popełnia błędy. Czasem trzeba zawrócić, czasem trzeba odpuścić, a czasem ledwo wychodzi się z sytuacji, która mogła skończyć się zupełnie inaczej. Srebro dokładnie takie jest – nie błyszczy zawsze, łapie rysy i zmienia się z czasem. I właśnie dlatego z nim pracuję.

Srebrne pierścionki inspirowane górami – moja droga przez Koronę Ziemi

Te góry nie są przypadkowe. One są częścią jednej drogi – mojej drogi przez Koronę Ziemi. Niedokończonej, w trakcie, bez gwarancji sukcesu, ale z nadzieją, że uda się ją domknąć.

Każda z tych gór zostawiła we mnie coś innego. Każda nauczyła mnie czegoś, czego nie da się przeczytać w książce ani zobaczyć na zdjęciach. I właśnie z tej drogi – nie z sukcesów, ale z prób – zaczęły powstawać srebrne pierścionki inspirowane górami, w których każda forma ma swoje źródło w konkretnym doświadczeniu.

Malubiting – szczelina, która wszystko zmieniła

W Karakorum, na Malubiting, góra bardzo szybko pokazała nam, że nie przyszliśmy tu po nagrodę, tylko po lekcję. Lodowiec był w fatalnym stanie: chaos, lodowe wieżowce, ciągłe kluczenie. W pewnym momencie stawiam krok dokładnie tam, gdzie przed chwilą stanął Radek – i nagle jest ciemność. Wpadłem do szczeliny.

Ułamek sekundy na sprawdzenie, czy jestem cały. Raki, czekan, instynkt. Wyszedłem. Kilka sekund, które dla mnie trwały wieczność. Po tym wydarzeniu wiedziałem, że to koniec tej wyprawy – góra postawiła kropkę nad „i”.

Pierścionek „Szczelina” powstał po tym. Nie z inspiracji, tylko z przeżycia. Jego forma jest nierówna i pęknięta, dokładnie jak lodowiec, który nie wybacza błędów. Kamień w środku jest jak most – bo w górach most to życie, coś, co łączy dwa brzegi i pozwala przejść dalej. Kamienie są dla mnie mostami: nie cofają się, nie pękają, trzymają wtedy, kiedy trzeba.

Fuji-san – jedna doba, samotność i czarny szafir

Fuji było inne. Samotne, zamknięte poza sezonem, bez tłumów i bez pocztówkowych widoków. Jedna doba, noc, wiatr i pusty szlak. Towarzysz zawrócił, ja poszedłem dalej i stanąłem na szczycie sam.

Z tej wyprawy powstał pierścionek Fuji z czarnym szafirem. Czarny, bo Fuji poza sezonem nie jest bajką. Jest ciszą, pustką i surowością. Do tego pierścionka powstaje osobna grafika – nie jako ozdoba, ale jako zapis tej drogi.

Denali – surowość i walka o każdy metr

Denali to góra bez romantyzmu. Jest zimno, wieje i walczy się o każdy metr wysokości. Tam wszystko obnaża słabości – sprzęt, zespół i Ciebie samego. Nie ma miejsca na pozory.

Dokładnie to samo widzę w srebrze. Ono nie udaje luksusu, nie świeci, kiedy nie ma światła, pokazuje ślady drogi. Tak jak człowiek po trudnej górze.

Panorama Everestu – symbol drogi, która trwa

Korona Ziemi to droga długodystansowa. Nie wszystko da się zrobić od razu i nie wszystko wychodzi. Ale idzie się dalej.

Dlatego powstał srebrny pierścionek z panoramą Everestu – nie jako symbol zdobycia, ale jako symbol drogi. Kamień w tym pierścionku wybierasz sam: taki, który Cię chroni, który coś dla Ciebie znaczy, który przypomina o czymś ważnym. Bo kamień nie jest dodatkiem. Jest osobistym punktem odniesienia. Ten pierścionek nie ma mówić o mnie – ma mówić o Tobie.

Nie tylko pierścionki

To nie są tylko pierścionki.
Z tej samej drogi powstają także srebrne bransoletki.

Ich formy nie są przypadkowe. Są kopiami sprzętu wspinaczkowego, który w górach oznacza bezpieczeństwo i zaufanie: karabinka z ósemką, czekana, elementów, od których często zależy życie. To nie są ozdoby – to symbole rzeczy, które w górach mają konkretne znaczenie.

Przenosząc je w srebro, chciałem zachować ich surowość i sens. Tak, żeby nosząc je na nadgarstku, mieć przy sobie coś, co przypomina o drodze, skupieniu i odpowiedzialności. O tym, że w górach – i w życiu – czasem wszystko zależy od jednego dobrze wpiętego karabinka.

Srebro dla Was – cząstka mojej drogi i Waszej historii

Robię te pierścionki ręcznie. Nie są powtarzalne, każdy ma swoją fakturę i swoje niedoskonałości. Te srebrne pierścionki inspirowane górami mają być czymś więcej niż biżuterią – mają być zapisem drogi.

Robię je po to, żebyście mogli nosić cząstkę mnie i mojej drogi, ale jeszcze bardziej po to, żebyście zapisali w nich własną historię górską.

Bo kiedy srebro się rysuje, to już nie jest tylko moje. To jest Wasze życie, Wasza droga i Wasza góra. I dokładnie o to w tym wszystkim chodzi.

Dlaczego (jeszcze) nie robię biżuterii ze złota

Złoto jest inne. Jest spokojne, klasyczne i domknięte. Błyszczy zawsze, nawet wtedy, gdy światło jest słabe. To materiał, który kojarzy się z rytuałem i trwałością.

Moja droga w górach taka nie jest. Jest w ruchu. Pełna decyzji, odwrotów i momentów, które zostawiają ślady. Dlatego dziś pracuję w srebrze – bo lepiej oddaje to, kim jestem teraz i na jakim etapie drogi się znajduję.

Złoto nie jest dla mnie zamkniętym rozdziałem. Raczej czeka. Tak jak czekają góry, na które jeszcze nie wszedłem. Być może przyjdzie moment, w którym moja droga spotka się ze złotem – wtedy, gdy będę miał do opowiedzenia inną historię.

Na razie srebro mówi moim językiem.

Artykuł Dlaczego srebro. Góry, błędy i ślady, które zostają pochodzi z serwisu Biżuteria Górska, Wyprawy i Rękodzieło | Klejbor na Kresach Świata.